‍

Het probleem zit niet altijd in de machine

Wanneer de productiecapaciteit onder druk staat, wordt vaak gekeken naar machines, software of personele bezetting. Logisch. Maar in de praktijk zit de oorzaak van vertragingen regelmatig ergens anders.

Tussen machines. Tussen processtappen. Tussen operators. Daar waar producten worden opgepakt, verplaatst, gedraaid, gepositioneerd en gestapeld.

Oftewel: bij de handling.

Veel bedrijven optimaliseren hun machinepark, terwijl de handmatige handelingen eromheen ongemerkt steeds meer tijd gaan kosten.

Wat is een bottleneck precies?

Een bottleneck is de stap in een proces die bepaalt hoe snelde rest van het proces kan werken. U kunt een machine hebben die honderd producten per uur verwerkt, maar als een operator slechts zestig producten per uur kan aanleveren of afvoeren, blijft de daadwerkelijke capaciteit steken op zestig.

De bottleneck bepaalt het tempo. En juist daar wordt handmatig tillen vaak onderschat.

Waarom tillen ongemerkt een rem op de productie kan worden

In veel productieomgevingen zijn tilhandelingen in de loop van de tijd ontstaan.

Bijvoorbeeld:

• een medewerker tilt producten van een pallet;
• positioneert deze handmatig;
• draait ze voor de volgende bewerking;
• plaatst ze vervolgens opnieuw.

Eén handeling lijkt misschien maar enkele seconden te duren. Maar wanneer deze honderden keren per dag wordt uitgevoerd, wordt de impact ineens veel groter.

Signaal 1: Twee medewerkers zijn nodig voor één handeling

Dit is vaak één van de eerste aanwijzingen. Wanneer een product zo zwaar of onhandig is dat twee medewerkers nodig zijn om het veilig te verplaatsen, ontstaat afhankelijkheid.

Eén medewerker wacht op de ander. Werkzaamheden moeten op elkaar worden afgestemd en de capaciteit wordt direct gekoppeld aan de beschikbaarheid van twee mensen.

In een tijd waarin technisch personeel schaars is, kan dat een aanzienlijke beperking worden.

Signaal 2: Medewerkers raken fysiek vermoeid

Productiviteit draait niet alleen om snelheid. Ook energie speelt een belangrijke rol.

Fysiek belastende werkzaamheden kunnen leiden tot vermoeidheid, waardoor de productiviteit gedurende de dag afneemt. Daarnaast kan langdurige fysieke belasting bijdragen aan gezondheidsklachten en verzuim. Zowel TNO als Arboportaal wijzen op de relatie tussen fysieke belasting, klachten en inzetbaarheid van medewerkers.

Het gevolg? De capaciteit van een proces wordt steeds afhankelijker van de fysieke belastbaarheid van medewerkers. Lees ook wat handmatig tillen uw organisatie echt kost.

Signaal 3: De machine wacht op de operator

Veel bedrijven kijken naar de bezettingsgraad van machines. Maar hoe vaak wacht een machine op een operator?

Bijvoorbeeld omdat:

• producten nog moeten worden aangevoerd;
• onderdelen moeten worden gedraaid;
• materialen moeten worden gepositioneerd;
• pallets moeten worden gewisseld.

Wanneer dit regelmatig voorkomt, kan handling de beperkende factor zijn geworden.

Signaal 4: De productie groeit, maar de bezetting groeit mee

Een interessante vraag:

Wat gebeurt er wanneer de productie met 20% stijgt?

Moet de personeelsbezetting dan automatisch ook met 20% omhoog?

Als het antwoord "ja" is, is de kans groot dat een belangrijk deel van het proces nog sterk afhankelijk is van handmatige werkzaamheden. Juist dan ontstaat vaak ruimte voor optimalisatie.

Signaal 5: Kleine vertragingen stapelen zich op

In veel organisaties zijn er geen grote problemen. Alleen veel kleine. Een medewerker moet even wachten. Een product moet opnieuw worden gepakt. Een pallet staat nét te ver weg. Een collega moet helpen tillen.

Los van elkaar lijken deze momenten onbelangrijk. Samen kunnen ze echter uren productieve tijd per week kosten.

Hoe ontdekt u of tillen uw bottleneck is?

Loop eens mee over de werkvloer en stel de volgende vragen:

• Waar wachten medewerkers op elkaar?
• Welke handelingen worden het vaakst herhaald?
• Welke werkzaamheden kosten de meeste fysieke inspanning?
• Waar ontstaan regelmatig vertragingen?
• Welke taken vereisen meerdere medewerkers?

Vaak worden de grootste verbeterkansen zichtbaar zodra u niet meer naar machines kijkt, maar naar de bewegingen tussen de machines.

Productiviteit en ergonomie zijn geen tegenpolen

Soms wordt gedacht dat ergonomie vooral draait om comfort.

In werkelijkheid gaan ergonomie en productiviteit vaak hand in hand.

Wanneer fysieke belasting afneemt:

• kunnen medewerkers efficiënter werken;
• ontstaat meer consistentie;
• neemt de kans op fouten af;
• wordt het werk minder afhankelijk van individuele fysieke kracht.

Ergonomische verbeteringen worden daarom steeds vaker ingezet als onderdeel van procesoptimalisatie.

Een bottleneck hoeft niet groot te zijn

De valkuil is om alleen te zoeken naar grote problemen. In de praktijk ontstaan de grootste verbeteringen vaak door kleine, veelvoorkomende handelingen slimmer in te richten.

Juist werkzaamheden die honderden keren per dag worden uitgevoerd hebben vaak de grootste invloed op het totale proces.

Conclusie

Wanneer de productiecapaciteit achterblijft, ligt de oorzaak niet altijd bij machines, software of personeel. Vaak zit de beperking in de handmatige handelingen tussen processtappen.

Als medewerkers moeten wachten, zwaar moeten tillen of afhankelijk zijn van collega's om werkzaamheden uit te voeren, kan handling ongemerkt de bottleneck van het proces zijn geworden.

De vraag is daarom niet alleen:

Hoe snel kan onze machine produceren?

Maar ook:

Hoe snel kunnen we producten veilig en efficiënt door het proces bewegen?

Dat antwoord bepaalt uiteindelijk de werkelijke capaciteit van uw organisatie. Twijfelt u welke oplossing het beste aansluit op uw proces? Lees welke factoren bepalen welke tilhulp het beste past bij uw toepassing.

Benieuwd waar uw verbeterkansen liggen? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over uw handling- of tilproces.

‍